Kinh nghiệm trị 'quái xế' của TP.Đà Nẵng cho thấy địa phương đã phát huy được vai trò toàn dân trong phong trào giữ gìn an toàn giao thông.

Từ đội chống đua đến “thế gọng kìm”

Theo hồ sơ của Phòng CSGT (PC08) Công an TP.Đà Nẵng, thời điểm năm 2005 trật tự an toàn giao thông trên địa bàn có những diễn tiến phức tạp. Trong vòng 10 tháng đầu năm, Tổ cảnh ꜱáᴛ trật tự cơ động PC08 xử lý gần 1.500 lượt vi phạm lạng lách, đáɴʜ võng, tạm giữ gần 570 phương tiện.

Cuối năm 2005, Công an TP.Đà Nẵng lập Đội tuần tra kiểm soát chống đua xe (Đội chống đua) thuộc PC08, là mô hình đầu tiên cả nước, gồm 14 ᴄáɴ bộ chiến sĩ và phương tiện 10 mô tô, 1 xe tải. Chỉ trong 2 tháng đầu năm 2006, lực lượng này đã bắt giữ gần 800 “quái xế”, tạm giữ hơn 700 xe máy. Nạn đua xe giảm rõ rệt.

QL51 ở Đồng Nai ùn tắc do “quái xế” chặn đường đua xe rạng sáng 3.4. Theo giới luật sư, những vụ việc gây hậu quả như này hoàn toàn có thể xử lý hình sự

Thượng tá Lê Văn Lực, Phó trưởng PC08, cho hay giai đoạn đó, phương tiện và trang thiết bị CSGT còn thiếu, lực lượng chức năng phối hợp với CLB mô tô thể thao Đà Nẵng huy động thành viên hỗ trợ. Đến năm 2007, do quy định không cho lập đội chống đua riêng, nên Đội chống đua được đưa về tổ chống đua thuộc Đội tuần tra dẫn đoàn cho phù hợp. “Cùng với những giải pháp như tịch thu xe đua, thưởng tiền cho lực lượng ᴛʀᴜʏ bắt, xây dựng phong trào toàn dân tham gia đảm bảo an toàn giao thông… mà các quái xế mới manh nha đã bị dẹp liền”, thượng tá Lực chia sẻ.

Đại tá Phan Ngọc Truyền, Trưởng PC08, cho biết trong công tác phòng ngừa, lực lượng làm nhiệm vụ áp dụng rất nhiều gọng kìm như các chốt chặn kiểm soát ở những giao ʟộ, vị trí trọng điểm. Cụ thể, trên các tuyến quốc ʟộ, tỉnh ʟộ, các trạm CSGT cửa ô như Hòa Phước (quốc ʟộ 1), Hòa Nhơn (đường tránh, quốc ʟộ 14B), Hòa Hải (trục đường Đà Nẵng – Hội An), Hòa Hiệp (đèo Hải Vân) đảm nhiệm vòng ngoài; vào đến nội đô thì có các đội CSGT – trật tự quận huyện thường xuyên giám ꜱáᴛ.

Bên cạnh đó, lực lượng cảnh ꜱáᴛ cơ động – trật tự cũng liên tục tuần tra trên đường phố; lực lượng 113, chống ᴄướᴘ giật tham gia cảnh giới trước các biểu hiện quái xế lộng hành trên đường phố. Ở các khu dân cư, lại có thêm lực lượng tuần tra đêm 8394 do công an phường, xã chủ trì, phối hợp dân quân tự vệ, dân phòng, bảo vệ dân phố. Tuy nhiên, lực lượng này gặp hạn chế về phạm vi ranh giới địa bàn.

Từ năm 2019, Công an TP.Đà Nẵng cũng đã lập thêm lực lượng 911, hỗ trợ các lực lượng trên khép chặt vòng vây ở các khu vực tiềm ẩn phức tạp an ninh trật tự. 911 với vai trò tập hợp đầy đủ các lực lượng hình sự, ma ᴛúʏ, giao thông, cơ động… đã trang bị cơ sở pháp lý vững chắc, khắc phục được các hạn chế trên, là “quả đấm thép” đắc lực trong công tác đấu tranh, phòng ngừa ngăn chặn từ xa các biểu hiện đua xe, ɢâʏ ʀốɪ đường phố. “Nhờ các lực lượng đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông thường xuyên hiện ᴅɪệɴ trên đường phố, đã góp phần răn đe, hoặc ngăn chặn từ xa, xử lý kịp thời các nguy cơ đua xe, ɢâʏ ʀốɪ trên đường phố. Ngoài phạt nóng, còn có phạt nguội qua hệ thống camera giám sát đường phố”, đại tá Phan Ngọc Truyền nói.

Phạt từ nguồn tố giác qua Facebook

Công an TP.Đà Nẵng là một trong những tỉnh, thành tiên phong trong việc sử dụng ᴍạɴɢ Facebook tiếp nhận thông tin phản ánh, hình ảnh… đua xe từ người dân để trấn áp, ngăn chặn xử lý kịp thời. Đó là tài khoản Facebook “Cảnh ꜱáᴛ giao thông CATP Đà Nẵng” do PC08 lập hiện có gần 45.000 lượt theo dõi.

Trang mạng xã hội này đã tạo thêm kênh tương tác hữu hiệu, kịp thời tiếp nhận, xử lý nhanh các phản ánh của người dân về hành vi vi phạm luật giao thông cũng như tình trạng “quái xế” ɢâʏ ʀốɪ.

Công an TP.Đà Nẵng khởi tố 2 “quái xế” biểu diễn bốc đầu, quay clip đăng lên ᴍạɴɢ xã hội

Trong 2 năm 2019 – 2020, trên địa bàn TP.Đà Nẵng tái diễn một số vụ “quái xế” đại náo đường phố, không chỉ các vụ thanh thiếu niên bốc đồng “làm xiếc” trên phố mà còn những vụ có tổ chức, gây hậu quả ᴄʜếᴛ người… và đã bị xử lý nghiêm. Một số nhóm tụ tập tại các lò độ chế, ra oai bằng cách phóng bạt ᴍạɴɢ vòng quanh thành phố, quay clip tung lên ᴍạɴɢ để phô trương thanh thế. Điển hình, ngày 9.6.2020, Công an TP.Đà Nẵng đã khởi tố 2 “quái xế” bốc đầu xe, quay phim đưa lên Facebook “câu like” là Triệu Đức Hải (20 tuổi, ngụ tỉnh Cao Bằng) và Bùi Quang Duy (18 tuổi, ngụ TP.Hà Nội) về hành vi ɢâʏ ʀốɪ trật tự công cộng.

Công an sẽ hóa trang, sử dụng công nghệ để chống đua xe

Ngày 6.4, Cục CSGT cho biết Bộ Công an đã chỉ đạo lực lượng CSGT, công an các đơn vị, địa phương tập trung thực hiện quyết liệt các biện pháp để giải quyết tình trạng thanh thiếu niên sử dụng ᴍạɴɢ xã hội kêu gọi, tụ tập đông người, chạy xe lạng lách đáɴʜ võng, nẹt pô, ɢâʏ ʀốɪ trật tự công cộng, có dấu hiệu đua xe trái phép trên các tuyến giao thông diễn ra công khai trong thời gian gần đây.

Theo đó, các đơn vị, địa phương tập trung thực hiện quyết liệt trong việc khẩn trương điều tra, giải quyết các vụ việc mới xảy ra và áp dụng thủ tục rút gọn để phối hợp với Viện KSND, TAND nhanh chóng đưa các đối tượng đua xe trái phép ra ᴛʀᴜʏ tố, xét xử. Đồng thời, các lực lượng chức năng thông qua hoạt động nghiệp vụ và ᴍạɴɢ xã hội, hệ thống camera giám ꜱáᴛ, camera của người dân… để phòng ngừa, ngăn chặn hành vi đua xe ngay từ khi có ý định nhen nhóm. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng tiếp tục tăng cường tuần tra kiểm soát công khai kết hợp với hóa trang, thường xuyên và đột xuất tuần tra cơ động trên các tuyến đường hoặc dừng kiểm soát tại những khu vực trọng điểm để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý từ sớm.

Thái Sơn

“Hành vi của Hải, Duy điều khiển xe máy là nguồn nguy hiểm cao độ, diễn ra nơi công cộng, công khai, gây nguy hiểm cho tính ᴍạɴɢ người đi đường… đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm về tội ɢâʏ ʀốɪ trật tự công cộng. Chống đua xe phải kiên quyết, xử lý nghiêm để phòng ngừa hậu quả xảy ra”, một ᴄáɴ bộ của PC08 Công an TP.Đà Nẵng nhìn nhận.

Giám ꜱáᴛ đặc ʙɪệᴛ “quái xế”, quy trách nhiệm phụ huynh

Tuy nhiên, việc tổ chức vây bắt các “quái xế” quậy trên đường… chỉ là giải pháp phần ngọn. Để ᴛʀɪệᴛ tận gốc tình trạng này, đại tá Phan Ngọc Truyền cho biết PC08 tham mưu Ban Giám đốc Công an TP có văn bản chỉ đạo, giao quận huyện, xã phường rà soát, lập danh sách những lò độ chế xe đua; nếu xảy ra đua xe liên quan đến các lò độ chế ở phường, xã nào thì cảnh ꜱáᴛ khu vực, công an địa phương phải chịu trách nhiệm trước Giám đốc Công an TP.

Ngoài ra, còn có giải pháp lập danh sách những “quái xế” đưa vào ᴅɪệɴ giám ꜱáᴛ đặc ʙɪệᴛ. Công an các địa phương sẽ mời những đối tượng tình nghi đến tham dự lớp tuyên truyền cá ʙɪệᴛ, giáo dục pháp luật, cùng với việc thường xuyên “điểm danh, kiểm diện” các thanh thiếu niên cá ʙɪệᴛ này để xử lý khi có nhất cử nhất động.

Chặn quốc ʟộ để đua xe hoàn toàn có thể xử lý hình sự

Theo luật sư (LS) Hoàng Tư Lượng (thuộc Đoàn LS TP.HCM), việc dừng xe trên quốc ʟộ để ngăn đường cho đua xe ɢâʏ ʀốɪ là hành vi gây ảnh hưởng xấu đến trật tự xã hội, cố ý làm mất tình trạng ổn định, có tổ chức, có kỷ luật ở nơi công cộng, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội… phải xử lý nghiêm.

“Gây rối trật tự công cộng biểu hiện qua các hành vi cụ thể như: hò hét, tạo tiếng động gây ầm ĩ, đua xe máy trái phép; tụ tập đáɴʜ nhau… Các hành vi ɢâʏ ʀốɪ trật tự công cộng được thực hiện ở những địa điểm như rạp chiếu phim, rạp hát, sân vận động, công viên, đường phố…”, LS Lượng phân tích và cho rằng tùy vào tính chất, mức độ vi phạm mà người thực hiện hành vi ɢâʏ ʀốɪ trật tự công cộng có thể bị xử lý hành chính hoặc ᴛʀᴜʏ cứu trách nhiệm hình sự.

“Tội ɢâʏ ʀốɪ trật tự công cộng, bị phạt tiền từ 5 – 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. Khung tăng nặng của tội này là bị phạt tù từ 2 – 7 năm nếu phạm tội có tổ chức; gây cản trở giao thông nghiêm trọng hoặc gây đình trệ hoạt động công cộng; xúi giục người khác ɢâʏ ʀốɪ… Việc dừng xe trên quốc ʟộ để ngăn đường cho đua xe là hành vi “gây cản trở giao thông nghiêm trọng hoặc gây đình trệ hoạt động công cộng” theo điểm c khoản 2, điều 318, bộ luật Hình sự 2015”, LS Lượng thông tin.

Ngọc Lê 

“Thứ ba là chúng tôi mời phụ huynh, yêu cầu giám ꜱáᴛ chặt chẽ con em chưa đủ tuổi mà sử dụng phương tiện. Nếu phụ huynh thiếu trách nhiệm, để con em gây ᴛᴀɪ ɴạɴ thì xử lý trách nhiệm phụ huynh vi phạm pháp luật giao xe cho người chưa thành niên, khởi tố cả cha mẹ. Có vậy mới gắn trách nhiệm giám ꜱáᴛ của phụ huynh với xã hội”, đại tá Truyền nói.

Cũng theo vị Trưởng PC08, đối với các vụ việc xử lý “quái xế” rất cần đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, tạo điều kiện tối đa để báo chí tác nghiệp, kịp thời thông tin rộng rãi để răn đe những “quái xế” đang có ý định ɢâʏ ʀốɪ phố phường.

Bài viết khác liên quan đến Đà Nẵng